powrót => STRONY HISTORYCZNE

® copyright reserved by Michał Czechowski


 

Parma, Piacenza, Castro
(mapa)

historia
dynastii

drzewo
genealogiczne

 

PARMA, PIACENZA, CASTRO

książęta Parmy, Piacenzy i Castro

  Piotr Ludwik
(*Rzym 19.XI.1503, +Piacenza 10.IX.1547)
książę Castro 1537-1547, Parmy i Piacenzy 1545-1547
Syn naturalny papieża Pawła III i jego metresy prawdopodobnie rzymskiej arystokratki Sylwii Ruffini. Kondotier, służył w armii cesarza Karola V i brał udział w złupieniu Rzymu tzw. Sacco di Roma w 1527 r. oraz w walkach w północnych Włoszech w latach 1528-29. 
Po objęciu przez ojca tronu papieskiego w 1534 r. wstąpił na służbę Państwa Kościelnego. W 1536 r. został mianowany gonfalonierem i naczelnym dowódcą wojsk papieskich. W 1537 r. otrzymał we władanie księstwo Castro. W 1545 r. wbrew cesarzowi otrzymał z rąk ojca papieża władzę w księstwie Parmy i Pacenzy. Chęć przejęcia Mediolanu doprowadziła do konfliktu Piotra Ludwika z innym kondotierem Ferdynandem Gonzagą hrabią Guastalla, którego cesarz mianował w 1546 r. wbrew papieżowi na stanowisko gubernatora tego miasta. Książę padł ofiarą spisku, którego inicjatorem był jego przeciwnik Gonzaga. 
 
  Oktawiusz
(*Valentano k.Viterbo 9.X.1524, +Piacenza 18.IX.1586)
książę Parmy i Piacenzy 1547-1586, Castro 1553-1586
Syn poprzedniego, po którego tragicznej śmierci objął tron księstwa Parmy, ale bez Piacenzy opanowanej przez wojska cesarskie. Już wkrótce po objęciu rządów popadł w konflikt z dziadkiem, papieżem Pawłem III, który chcąc odzyskać Piacenzę z rąk cesarza usiłował odsunąć wnuka od władzy, próbując oddać Parmę w zamian za utracone terytorium. Papież mianował swojego legata w Parmie, jednocześnie przekazując wnukowi w zamian Camerino. Oktawiusz nie godząc się na ten stan rzeczy bezskutecznie usiłował odzyskać Parmę, a w efekcie sprzymierzył się z dawnym wrogiem swojego ojca Ferdynandem Gonzagą hrabią Guastalla. Bunt wnuka zapewne spowodował pogorszenie się stanu zdrowia papieża oraz jego śmierć w 1549 r. Nowy papież Juliusz III w 1551 r. oddał Oktawiuszowi w lenno księstwo Parmy. Nie zakończyło to konfliktu z cesarzem Karolem V ponieważ Ferdynand Gonzaga odmówił oddania posiadanej Piacenzy i zagroził opanowaniem Parmy. Papież chcąc pozostać w dobrych stosunkach z cesarzem nakazał Oktawiuszowi przekazania  rządów w księstwie Kościołowi. Zagrożony Oktawiusz zawarł sojusz z królem Francji Henrykiem II, co doprowadziło do wybuchu wojny pomiędzy nim i papieżem, a także pomiędzy Francją i Cesarstwem. Wojska Gonzagi przystąpiły do oblężenia Parmy, jednak Oktawiusz zawarł układ ze swoim teściem cesarzem Karolem V, co pozwoliło mu na utrzymaniu władzy, a także na odzyskaniu Piacenzy.
 
  Aleksander
(*Rzym 27.VIII.1545, +Arras, Flandria 3.XII.1592)
książę Parmy, Piacenzy i Castro 1586-1592
Syn poprzedniego i Małgorzaty nieślubnej córki cesarza Karola V. Już jako dziecko został wysłany na dwór swojego wuja Filipa II króla Hiszpanii. Stał się zaufanym hiszpańskiej rodziny królewskiej, służył w armii, w 1571 r. brał udział w zwycięskiej bitwie morskiej 
z Turkami pod Lepanto. W 1578 r. został mianowany namiestnikiem hiszpańskim w Niderlandach. Na tym stanowisku próbował łagodzić konflikty, jednocześnie kontynuując walkę z prowincjami protestanckimi. W 1579 r. jego wojska zdobyły Maastricht, w 1581 r. Tournai,
w 1583 r. Diest i Westerlo, a następnie Zutphen. W 1585 r. została opanowana Antwerpia, co oprócz zamordowania w 1588 r. przywódcy Zjednoczonych Prowincji Niderlandów księcia Wilhelma Orańskiego było ukoronowaniem sukcesów Aleksandra. W 1586 r. po śmierci ojca książę objął włądzę w Parmie i Piacenzie. W 1588 r. Aleksander Farnese koncentrował swoje oddziały nad brzegami kanału La Manche w związku z zamierzoną inwazją na Anglię, a od 1589 r. walczył we Francji, gdzie wspierał katolików przeciw hugenotom. 
W 1590 r. wojska hiszpańskie pod jego dowództwem zdobyły Paryż, a w 1592 r. odniósł ranę podczas zdobywania Rouen. Po powrocie do Flandrii został odwołany ze stanowiska namiestnika z poduszczenia zazdrosnych o jego sukcesy dworzan króla Hiszpanii. Aleksander Farnese był najwybitniejszym przedstawicielem swojego rodu i jednym z najwybitniejszych dowódców hiszpańskich, łączył zarówno talenty dyplomatyczne i militarne i przyczynił się wydatnie do utrzymania panowania Habsburgów nad południową częścią Niderlandów.
 
  Ranuccio I
(*Parma 28.III.1569, +Parma 5.III.1622)
książę Parmy, Piacenzy i Castro 1592-1622
Syn poprzedniego, zwolennik monarchii absolutnej, scentralizował administrację księstwa. Książę doprowadził do oskarżenia o używanie czarów oraz spalenia na stosie swojej kochanki Klaudii Colla oraz jej matkę w 1611 r. Ich praktyki miały rzekomo uniemożliwić posiadania przez niego potomstwa. Ranuccio walczył z całą bezwzględnością ze szlachtą. W 1612 r. doprowadził do egzekucji licznych jej przedstawicieli, rzekomo zamieszanych w spisek przeciw władzy, pod nazwą "Wielka Sprawiedliwość". Jeden z oskarżonych fałszywie uwikłał w spisek kilku książąt włoskich, a pośród nich Wincentego I Gonzagę z Mantui i Cezara d'Este z Modeny. To oskarżenie ostatecznie zrujnowało reputację Ranuccia. W polityce zewnętrznej książę doprowadził do powiększenia terytorium państwa, anektując miejscowości : Colorno, Sala Baganza i Montechiarugolo. Równocześnie książę dbał o rozwój kultury, wspierał sztukę, zbudował teatr w Parmie na 4500 miejsc. Za jego rządów odnowiono wiele obiektów w tym uniwersytet, rozbudowano mury miejskie Parmy oraz zbudowano liczne pałace.
 
  Edward
(*Parma 28.IV.1612 +Piacenza 11.IX.1646)
książę Parmy, Piacenzy i Castro 1622-1646
Syn poprzedniego. W wieku 16 lat poślubił Małgorzatę Medycejską, córkę Kosmy II wielkiego księcia Toskanii. W 1633 r. zawarł sojusz z Francją mający zapobiegać dominacji hiszpańskiej w północnych Włoszech. Władca nie odniósł sukcesów militarnych, Piacenza była okupowana przez Hiszpanów, których wojska zajęły i spustoszyły księstwo nie próbując zdobyć jego stolicy. Nie doczekawszy się wsparcia ze strony Francuzów książę podpisał w 1637 r. traktat pokojowy z Hiszpanią. W latach 1639-41 Edward pozostawał w konflikcie 
z papieżem Urbanem VIII oraz rodziną Barberinich, toczącym się o Castro. Spór doprowadził w 1641 r. do ekskomunikowania księcia. On sam szukając sojuszników w Wenecji, Florencji i Modenie wyekwipował armię 7000 żołnierzy, najechał północne terytoria Państwa Kościelnego bezskutecznie usiłując zająć Castro. W 1644 r. zawarto ostatecznie pokój, który pozwolił Edwardowi na odzyskanie utraconych ziem. Książę zmarł nagle w wieku zaledwie 34 lat w swojej ulubionej rezydencji w Pacenzy.
 
  Ranuccio II
(*Cortemaggiore k.Piacenzy 17.IX.1630 +Parma 11.XII.1694)
książę Parmy i Piacenzy 1646-1694, Castro 1646-1649
Syn poprzedniego, jako nieletni przez pierwsze dwa lata pozostawał pod regencją matki i stryja, kardynała Franciszka Marii Farnese. Kontynuował spór z Państwem Kościelnym o lenno Castro. Parma było znacznie zadłużona jeszcze przez ojca Ranuccia, a wierzyciele upomnieli się o długi łącząc się w sojuszu z papieżem Innocentym X. Książę odmówił spłaty zaciągniętych wierzytelności, czym doprowadził do eskalacji konfliktu, a w efekcie w 1649 r. do zajęcia Castro i jego zniszczenia przez siły papieskie. W tym samym roku wojska parmeńskie doznały porażki w bitwie koło Bolonii, a Ranuccio ostatecznie stracił możliwość odzyskania zdobytych ziem. W 1672 r. władca nabył terytoria Bardi i Compiano nadając księstwu ostateczny kształt.
 
  Franciszek Maria
(*Parma 19.V.1678 +Piacenza 26.II.1727)
książę Parmy i Piacenzy 1694-1727
Syn poprzedniego, został następcą tronu Parmy w 1693 r. po śmierci przyrodniego brata Edwarda, a rok później po śmierci ojca objął władzę w księstwie w wieku 16 lat . W 1696 r. aby nie oddawać posagu poślubił Dorotę Zofię Wittelsbach, wdowę po swoim przedwcześnie zmarłym starszym bracie. W czasie jego panowania w latach 1701-15 trwałą wojna o sukcesję hiszpańską. Walki toczyły się między innymi na terytorium północnych Włoch, w tym księstwa Parmy i doprowadziły do znacznego zniszczenia tych ziem. W 1717 r. wojska parmeńskie uczestniczyły w wojnie Wenecji z Turcją na terenie Dalmacji. Franciszek Maria był zwolennikiem monarchii oświeconej, dbał o rozwój gospodarczy i kulturalny księstwa, wspierał artystów i pisarzy, sprzyjał rozwojowi Uniwersytetu w Parmie oraz szkoły średniej pod nazwą Collegio dei Nobili, w 1720 r. rozpoczął remont twierdzy Colorno. Zmarł bezpotomnie w wieku 49 lat z powodu choroby spowodowanej dziedziczną otyłością.
 
  Antoni Franciszek
(*Parma 29.XI.1679 +Parma 20.I.1731)
książę Parmy i Piacenzy 1727-1731
Brat poprzedniego, był najmłodszym dzieckiem księcia Ranuccio II z jego trzeciego małżeństwa z Marią d'Este. Do czasu objęcia tronu większość czasu spędzał poza granicami Parmy, głównie w Modenie na dworze swojego kuzyna księcia Franciszka III d'Este.
Otyły i rozpustny, miłośnik uczt i zabaw, spędzał czas w towarzystwie licznych kochanek. Po wstąpieniu na tron po śmierci starszego brata nie porzucił hulaszczego trybu życia. W 1728 r. w wieku 49 lat został zmuszony do poślubienia 26 letniej Henrietty Marii d'Este, córki księcia Modeny i Reggio. Wiek i stan zdrowia księcia spowodował, że podczas trzy lata trwającego małżeństwa nie mógł on spłodzić potomstwa. Na mocy traktatu londyńskiego zawartego w 1718 r. jeszcze za rządów księcia Franciszka Marii Farnese, Hiszpania, Francja i Wielka Brytania uzgodniły, że po wygaśnięciu męskiej linii rodu tron księstwa Parmy i Piacenzy ma przypaść Karolowi najstarszemu synowi Elżbiety bratanicy księcia.