powrót => STRONY HISTORYCZNE

® copyright reserved by Michał Czechowski


 

Hidżaz, Jordania, Irak
(mapa)

historia
dynastii

drzewo
genealogiczne

 

HIDŻAZ

królowie Hidżazu

  Husajn
(*Stambuł 1854, +Amman 4.VI.1931)

szarif i emir Mekki 1908-1917, król Hidżazu 1916-1924
Syn Alego ibn Muhammada szarifa i emira Mekki. Podczas I wojny światowej początkowo sprzyjał Turcji i Niemcom, aby później w latach 1916-18 wziąć udział w powstaniu arabskim przeciw imperium osmańskiemu. Husajn ogłosił się królem Hidżazu i władcą wszystkich Arabów. Jego deklaracja doprowadziła do konfliktu zbrojnego z sojusznikiem Turków sułtanem Nadżdu Abd al-Azizem ibn Saudem. Po upadku w Turcji sułtanatu Husajn ogłosił się także kalifem. W 1924 r. Mekkę, Medynę i Dżuddę zajęli Saudyjczycy. Pokonany władca abdykował na rzecz swojego najstarszego syna Alego i od tego czasu przebywał na emigracji, początkowo na Cyprze, a później w Transjordanii rządzonej przez drugiego syna Abd Allaha I.
 
  Ali
(*Mekka 1879, +Bagdad 13.II.1935)

król Hidżazu 1924-1925, pretendent do tronu 1925-1935
Syn poprzedniego, wraz z którym w latach 1916-18 wziął udział w powstaniu arabskim przeciw imperium osmańskiemu. W trakcie prowadzonych walk w latach 1916-19 był dowódcą Arabskiej Armii Południowej, a później w latach 1919-24 Arabskiej Armii Hidżazu. Ponadto od 1916 r do 1924 r. piastował urząd wielkiego wezyra Hidżazu, a w 1918 r. otrzymał tytuł emira Mekki. W 1924 r. po zajęciu Hidżazu przez Saudyjczyków oraz abdykacji ojca został ostatnim władcą tego państwa. Wbrew nadziejom Alego Brytyjczycy nie udzielili mu pomocy, a jedynie zaoferowali swoją mediację między walczącymi stronami, która była równoznaczna z utratą przez niego Hidżazu. Zajęcie Dżuddy w 1925 r., ostatniego bastionu Haszymitów przez siły Abd al-Aziza ibn Sauda oznaczało ostateczny koniec panowania Alego w Hidżazie. Zdetronizowany monarcha przebywał się w Iraku i Jordanii, gdzie panowali jego młodsi bracia : Abd Allah I i Fajsal I.
 

pretendenci do tronu Hidżazu

  Abd al-Ilah
(*Ta'if k.Mekki 14.XI.1913, +Bagdad 14.VII.1958)

pretendent do tronu Hidżazu 1935-1958
Syn poprzedniego, uciekł wraz z rodziną do Iraku po aneksji Hidżazu przez Saudyjczyków. Był tytularnym feldmarszałkiem armii irackiej i marszałkiem królewskich sił powietrznych, od 1943 r. nosił tytuł księcia Iraku. W latach 1939-53 sprawował rządy regencyjne w imieniu małoletniego siostrzeńca króla Fajsala II, a później był jego głównym doradcą. W polityce zagranicznej sprzyjał Anglikom. W 1955 r. doprowadził do zawarcia pomiędzy Irakiem i Turcją porozumienie zwanego Paktem Bagdadzkim, mającego przeciwdziałać rozprzestrzenianiu się komunizmu na Bliskim Wschodzie. W 1958 r zginął zamordowany wraz z królem oraz członkami jego rodziny w wyniku wojskowego zamachu stanu, a jego okaleczone zwłoki zostały sprofanowane przez motłoch na ulicach Bagdadu a następnie spalone.
 
  Zeid
(*Stambuł 28.II.1898 +Paryż 18.X.1970)
pretendent do tronu Hidżazu 1958-1970
=> Zobacz niżej
 
  Raad
(*Berlin 18.II.1936)
pretendent do tronu Hidżazu od 1970
=> Zobacz niżej
 

JORDANIA

królowie Jordanii

  Abd Allah I
(*Mekka II.1882, +Jerozolima 20.VII.1951)
emir Transjordanii 1921-1946, król Jordanii 1946-1951
Syn Husajna króla Hidżazu,
 
  Talal
(*Mekka 26.II.1909, +Stambuł 7.VII.1972)
król Jordanii 1951-1952
Syn poprzedniego, 
 
Husajn
(*Amman 14.XI.1935, +Amman 7.II.1999)

król Jordanii 1952-1999
Syn poprzedniego, 
  Abd Allah II
(*Amman 30.I.1962)

król Jordanii od 1999
Syn poprzedniego, 
 


IRAK
 

królowie Iraku 
  Fajsal I
(*Mekka 20.V.1885, +Berno 8.IX.1933)
król Wielkiej Syrii 1920, Iraku 1921-1933
Syn Husajna króla Hidżazu, wychowywał się i kształcił w Stambule. Współpracując z armią brytyjską zorganizował w latach 1916-18 powstanie arabskie przeciw imperium osmańskiemu, zdobywając Mekkę, a później Damaszek. W 1919 r. stanął na czele delegacji arabskiej na konferencję pokojową w Paryżu, mającej doprowadzić do powstania niezależnego państwa. W 1920 r. Fajsal został obwołany przez Syryjski Kongres Narodowy królem Wielkiej Syrii, państwa obejmującego terytoria Syrii, Libanu, Izraela i Palestyny. W tym samym roku po pokonaniu sił syryjskich przez Francuzów i powstaniu terytorium mandatowego został zmuszony do emigracji do Wielkiej Brytanii. W 1921 r. Fajsal został przez Brytyjczyków desygnowany na króla Iraku, będącego ich terytorium mandatowym. W 1932 r. wygasł mandat Ligi Narodów sprawowany przez Anglików i  Iraku stało się państwem nominalnie niepodległym. W tym samym roku wojska rządowe dokonały masakry chrześcijańskiej ludności asyryjskiej w północnym Iraku, co spowodowało napięcie w stosunkach iracko-brytyjskich. W 1933 r. król udał się w podróż dyplomatyczną do Wielkiej Brytanii, której celem było przeprowadzenie rozmów w sprawie ograniczenia imigracji Żydów do Palestyny. Fajsal I zmarł nagle na zawał serca w szwajcarskim Bernie w drodze powrotnej do Iraku.
 
  Ghazi
(*Mekka 12.III.1912, +Bagdad 4.IV.1939)
król Iraku 1933-1939
Syn poprzedniego, w dzieciństwie pozostawał pod opieką dziadka, szarifa Mekki Husajna ibn Alego. W 1924 r. po klęsce Haszymitów w walce z Abd al-Azizem sułtanem Nadżdu został zmuszony do opuszczenia Hidżazu i wraz z rodziną znalazł się w Transjordanii, gdzie emirem był jego stryj Abd Allah I. W tym samym roku dołączył do ojca w Bagdadzie, zostawszy następcą tronu Iraku. W 1933 r. po śmierci Fajsala I objął władzę w państwie i jednocześnie został mianowany feldmarszałkiem armii irackiej, marszałkiem królewskich sił powietrznych oraz admirałem floty. Ghazi był zwolennikiem arabskiego nacjonalizmu i przeciwnikiem wpływów brytyjskich. Jego panowanie charakteryzowało się napięciami pomiędzy cywilnymi politykami a wojskiem, które dążyło do kontrolowania władzy w państwie.
W 1936 r. król poparł wojskowy zamach stanu generała Bakra Sidki, który obalił legalny rząd cywilny. Panowała opinia, że król miał sympatie profaszystowski i był zwolennikiem aneksji Kuwejtu. Władca zginął w wypadku samochodowym w Bagdadzie, kiedy to prowadzony przez niego samochód sportowy uderzył po zmroku w przydrożny słup telegraficzny. Małżonką króla była jego kuzynka Alija, córka jego stryja Alego, obalonego króla Hidżazu. Władca był podejrzewany o stosunki homoseksualne z jednym z młodych służących.       
 
  Fajsal II
(*Bagdad 2.V.1935, +Bagdad 14.VII.1958)
król Iraku 1939-1958
Syn poprzedniego, wstąpił na tron po śmierci ojca w wieku 4 lat. Do 1953 r. pozostawał pod regencją wuja Abdallaha syna Alego ostatniego króla Hidżazu. Młody wiek sprawił, że nie ukształtował się on jako samodzielna osobowość polityczna. Jego otoczenie składało się
z dotychczasowych doradców regenta, który jako następca tronu, nadal miał wielki wpływ na rządy. Irak pod panowaniem Fajsala pozostawał faktycznie w zależności od Wielkiej Brytanii. W 1955 r. król zawarł z Turcją porozumienie zwane Paktem Bagdadzkim, mające przeciwdziałać rozprzestrzenianiu się komunizmu na Bliskim Wschodzie. W ciągu roku do paktu przystąpiła Wielka Brytania, Pakistan i Iran. W lutym 1958 r. Fajsal II została głową krótkotrwałej Federacji Arabskiej, nowoutworzonej unii Iraku i Jordanii. W 1958 r. król, następca tronu oraz kilku członków ich rodziny ponieśli śmierć w wyniku wojskowego zamachu stanu.
 
pretendenci do tronu Iraku 
  Zeid
(*Stambuł 28.II.1898 +Paryż 18.X.1970)
pretendent do tronu Iraku 1958-1970
Syn Husajna króla Hidżazu. Poświęcił się karierze wojskowej. W latach 1916-19  był dowódcą Arabskiej Armii Północnej, w 1923 r. został pułkownikiem kawalerii irackiej, a później generałem-majorem. Był ambasadorem Iraku w kilku państwach. W latach 30-tych w Berlinie i Ankarze, a w latach 50-tych w Londynie. W 1958 r. po zamordowaniu króla Fajsala II oraz ogłoszeniu republiki został pretendentem do tronu i głową domu panującego.
 
  Raad
(*Berlin 18.II.1936)
pretendent do tronu Iraku od 1970
Syn poprzedniego, uczył się w Aleksandrii w Egipcie, a następnie na Uniwersytecie w Oxfordzie. Pracował w administracji cywilnej i organizacjach charytatywnych. Mianowany w Jordanii szmbelanem królewskim był bliskim współpracownikiem królów Husajna i Abdallaha II.
W 1970 r. po śmierci ojca został pretendentem do tronu Iraku.